السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

294

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

بنابر اين ، عقد به شمار نمىرود ، بلكه ايقاع است و به قبول نياز ندارد . 8 2 . معير : در معير عقل ، بلوغ و اجازهء تصرف داشتن شرط است ؛ از اين رو ، كودك ، ديوانه و نيز كسى كه نمىتواند در مال خود تصرف كند ، مانند سفيه بدون اذن ولى و مفلس بدون اجازه طلبكاران نمىتوانند مال خود را عاريه دهند . 9 آيا نابالغ با اجازهء ولىّ مىتواند مالى را عاريه دهد ؟ بسيارى حكم به صحّت آن كرده‌اند ؛ 10 ليكن برخى در صحّت آن اشكال كرده‌اند . 11 بنابر قول به صحّت ، آيا جواز ، اختصاص به مال نابالغ دارد يا عاريه دادن مال ديگرى را هم در بر مىگيرد و نابالغ مىتواند مال ديگرى را نيز با اجازهء ولىّ عاريه دهد ؟ مسئله محل اختلاف است . چنان كه بنابر قول به صحّت ، در اينكه جواز اختصاص به مميّز دارد يا كودك غير مميّز هم مىتواند عاريه بدهد ، اختلاف است . 12 بنابر قول به جواز عاريه دادن كودك مطلقا - مميز و غير مميّز - عاريه دادن ديوانه با اجازهء ولىّ نيز صحيح خواهد بود . البته جواز عاريه دادن مال كودك يا ديوانه توسط ولىّ مشروط به وجود مصلحت در عاريه دادن آن است . 13 3 . مستعير : در مستعير نيز بلوغ و عقل شرط است . بنابر اين ، كودك و ديوانه نمىتوانند عاريه بگيرند و نيز مستعير بايد معيّن باشد . بنابر اين ، اگر معير بگويد : به يكى از اين دو نفر عاريه دادم ، صحيح نيست 14 و نيز در مستعير شرط است كه از نظر شرع بر معار سلطه داشته باشد . بنابر اين ، مُحرم نمىتواند از مُحل صيد را عاريه بگيرد ؛ چون شرعاً بر آن سلطه ندارد . 15 4 . معار : هر مالى كه از نظر شرع مىتوان از آن استفاده كرد و عين آن با استفاده از بين نمىرود ، عاريه دادن آن جايز است ، مانند لباس ، حيوان ، خانه ، طلا و نقره . بنابر اين ، عاريه دادن چيزى كه با استفاده از بين مىرود ، مانند خوردنيها و نوشيدنيها صحيح نخواهد بود ؛ 16 مگر عاريه دادن گوسفند براى استفاده از شير آن كه « مِنحه » ناميده مىشود . 17 در اينكه حكم ياد شده تنها به گوسفند اختصاص دارد